पनामाका राष्ट्रपति राउल मुलिनोले चीनसँग गरिएको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) सम्झौता नवीकरण नगर्ने घोषणा गरेका छन् । पनामाले सन् २०१७ मा चीनसँग बीआरआई सम्झौता गरेको थियो । अमेरिकामा राष्ट्रपति चुनाव जितेसँगै डोनाल्ड ट्रम्पले पनामाविरुद्ध अभिव्यक्ति दिंदै आएका थिए । राष्ट्रपति मुलिनोले अमेरिकासँग नयाँ लगानी परियोजनाहरूमा काम गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका हुन् । नयाँ लगानी...
छिमेक सम्बन्ध र बीआरआई
विगतको एक महिना नेपालमा सोसल मिडियादेखि कतिपय प्रिन्ट अनि डिजिटल मिडियासमेत नेपाल–चीन, नेपाल–भारत सम्बन्धका बारेमा विभिन्न छलफल, लेख र अडकलबाजीमा व्यस्त रहे । जब मिडियामा एक प्रकारको कथा बन्छ, त्यसैको वरिपरि रहेर सडक, गल्ली र चोकमा चियोचासो हुनु नेपाल जस्तो खुल्ला समाजमा अस्वाभाविक पनि होइन । केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा कांग्रेस र एमालेसहितको सरकार बन्नासाथ अब नेपालको...
बीआरआईमा विवाद र नयाँ शीतयुद्ध
सन् १९१४–१९ को पहिलो विश्वयुद्ध विकसित मुलुकबीच दोस्रो र तेस्रो विश्वमा अवस्थित बजार कसले कब्जा गर्ने भन्ने विषयमा सुरु हुन पुगेको थियो । दोस्रो विश्वयुद्ध पहिलो युद्धको निचोडमा जन्मिएको आन्तरिक तथा बाह्य ऋण जालो, असमानता र अपमानपूर्ण व्यवहारका कारण हुन पुगेको थियो (हब्सवाम, एरिक (१९९४) दि एज अफ एक्स्ट्रिम ए हिस्ट्री अफ दि वर्ल्ड’ (१९१४–१९९१) भिन्टेज ।...
बिआरआई अर्थात् नयाँ सिल्क रोड
सन् २०२४ लाई फर्केर हेर्दा नेपालमा बिआरआइ (बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ) ले धेरै नै चर्चा कमायो, जति शायद कुनै पनि विकास परियोजनाले कमाएको थिएन। यस्तो चर्चा नीति र योजना, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र वाणिज्य, पूर्वाधार निर्माण र ज्ञान–विज्ञान तथा प्रविधिको आलोकबाट या यी विषयका जानिफकार विज्ञहरूबाट बढी भएको भए राम्रो हुन्थ्यो। यसले कुनै तार्किक निष्कर्षमा लैजान्थ्यो।...
बीआरआई सम्झौताको कानुनी पक्ष
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमणका क्रममा भएको ‘फ्रेमवर्क फर बेल्ट एन्ड रोड कोअपरेसन’ सम्झौता सार्वजानिक भइसकेको छ । सम्झौताको धारा ६(४) मा यो सम्झौता ‘अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि’ होइन भन्ने उल्लेख छ । साथै यसले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअन्तर्गत कुनै अधिकार र दायित्व’ जन्माउँदैन पनि भनिएको छ । किन यसो भनिएको हो ? कसैले यो सम्झौतालाई महान् उपलब्धि र ऐतिहासिक प्रशंसायोग्य भनेका...
बिआरआई सम्झौताबारे नेता र विज्ञका आ–आफ्नै तर्क
पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री तथा सत्तारूढ दल एमालेको परराष्ट्र विभाग प्रमुख रघुवीर महासेठले नेपाल–चीनबिच भएको बेल्ट एन्ड रोड सहकार्य प्रारूप नेपालकै हितमा रहेको र यसबाट भारत तर्सिनु नपर्ने बताएका छन् । बिआरआईअन्तर्गत कनेक्टिभिटी परियोजना सम्पन्न हुँदा नेपालका सडक र रेलमार्ग भारतलाई पनि उपयोग गर्न सहज हुने उनको भनाइ छ । ‘बिआरआई नेपालको हितमा छ । प्रधानमन्त्रीको भ्रमणमा हाम्रो अनुकूलमा निर्णय भएको...
बिर्सन नहुने बीआरआई
सम्झौता गर्ने तर बिर्सने प्रवृत्ति बीआरआईका सन्दर्भमा दोहोरिन दिनु हुँदैन। कार्यान्वयनमा बदमासी हुन नदिन शासकहरूलाई औंलो होइन, लौरो ठड्याएर खबरदारी गरिरहन पर्छ। टाेप अस्लामीप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले यही मंसीर १७ देखि २१ सम्म उत्तरी छिमेकी चीनको भ्रमण गरे। त्यस क्रममा दुई देशबीच बहुचर्चित ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) सहकार्यको फ्रेमवर्क’ मा हस्ताक्षर भयो। यो हस्ताक्षर...
अनुदानकै मात्र कुरा गर्ने हो भने बीआरआई किन चाहियो?’
तपाईंले अस्ति एउटा कार्यक्रममा बीआरआईमा भारतले अड्को थापेकाले यसलाई कार्यान्वयनमा लैजान अप्ठ्यारो परेको बताउनुभयो। केको आधारमा यत्रो गम्भीर आरोप लगाउनुभयो? मैले एउटा सन्दर्भमा त्यो कुरा उठाएको थिएँ। मेरो तात्पर्य के थियो भने, नेपालको चीनसँग जति पनि सम्झौता र समझदारीहरू भएका छन्, कि ती अगाडि बढ्दैनन् कि त त्यसमाथि नयाँ शिराबाट छलफल शुरू हुन्छ। बीआरआईमा पनि त्यही...
१० वर्षअघि चिनियाँ राष्ट्रपतिले ल्याएको अवधारणा बीआरआईमा नेपाल रहिरहन्छ कि बिस्तारै अलग हुन्छ?
उपप्रधान तथा परराष्ट्र मन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले आइतवारबाट सुरु गर्ने चीन भ्रमणले सात वर्षअघि आफूले हस्ताक्षर गरेको बेल्ट एन्ड रोड इनिशटिभ (बीआरआई)प्रतिको नेपालको प्रतिबद्धताको वास्तविक परीक्षण गर्ने परराष्ट्र मामिलाका विज्ञहरूले बताएका छन्। विभिन्न देशका महत्त्वाकाङ्क्षी विकास पूर्वाधारहरूमा लगानी गर्नेसहितको उद्देश्य बोकेको उक्त अवधारणा लगानीका ढाँचा र कार्यान्वयन योजना जस्ता विषयहरू टुङ्गोमा नपुग्दा नेपालमा कार्यान्वयनमा जान सकिरहेको...
बेइजिङ वार्ताको मूल बुँदामा बीआरआईको शब्दै परेन, पोखरा विमानस्थल छुट्यो
१८ मंसिर, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चिनियाँ समकक्षी ली छ्याङसँग मंगलबार बेइजिङमा गरेको ‘सौहार्द भेटवार्ता’ पछि जुन ९ बुँदे सहमति तथा समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ, त्यसमा लेखिएका र नलेखिएका बुँदाले धेरै संकेत दिन्छन् । चीन मामिला हेर्ने परराष्ट्र मन्त्रालय प्रवक्ता कृष्णप्रसाद ढकालले बेइजिङस्थित ग्रेट हल अफ् द पिपलमा प्रेसलाई दिएको जानकारीको पूरा विवरण...