In over seven decades of the communist rule, new norms of Chinese society and policies have evolved. Founded in 1921, the Communist Party of China (CPC) in early days was influenced by Soviet models of ethnic policy, and thus emphasized the right to self-determination for minority groups. In a similar way to Nepali Maoists’ policy...
Category: Geopolitics Analysis NP
Oli, Geopolitics and Look-around Foreign Policy
Where are the diplomatic intelligence systems in Nepal? Can foreign policy succeed without any significant intelligence mechanisms?Considering the implications of international political, diplomatic, and security intelligence, the government must view intelligence through a wider lens, examining it from military (or security) to political to diplomatic to emotional intelligence (of the leaders and diplomats). While national...
नेपाल-चीन सीमाका मुख्य मामिला
नेपाल–चीन सीमारेखाको संयुक्त सुपरिवेक्षण गरी भत्के–बिग्रेका सीमास्तम्भ मर्मत सम्भार एवं लोप भएका खम्बा यथास्थानमा पुनर्निर्माण गर्ने, सीमा नदीको बहाव परिवर्तन भएको देखिए सीमा सन्धि भई सन् १९६१–६२ मा सीमांकन गरिएका समयको नदी धारलाई नै कायम राख्ने र दशगजा क्षेत्रलाई सफा राख्ने काम गरी चौथो सीमा प्रोटोकल तयार पार्न सन् २००६ मा नेपाल–चीन संयुक्त सीमा समिति...
खुला–बन्द उत्तरी नाका
नेपाल–चीन सीमानाकाहरू कहिले खुला गरिन्छन्, कहिले अनायासै बन्द हुन्छन् । केहीपछि खोलिन्छ अनि फेरि बन्द गरिन्छ । यस्तो प्रक्रिया चल्दै आइरहेको छ । कुनै नाका खोल्ने या बन्द गर्ने कार्य चीनबाट गरिन्छ । यसमा नेपालको हात रहेको पाइँदैन । नेपालको मनसाय त सधैंभरि खुला गरिनुपर्ने रहेको देखिन्छ । सधैं खुला गरिए नेपालको उत्तरी सीमाका जनताले दैनिक आवश्यकीय सरसामान तथा तयारी कपडा...
परराष्ट्र नीतिमा प्रचण्ड सरकार हिंडेको बाटो
प्रचण्डले सरकारको नेतृत्व गर्दैगर्दा छिमेक सहितको अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति राष्ट्रसँग कस्तो सम्बन्ध राख्ला भन्ने सर्वत्र जिज्ञासा, केही आशंका र संशयहरू पनि देखिन्थे । अझ बढी, विश्व-राजनीतिमा देखिएको शक्तिराष्ट्र बीचको कटु प्रतिस्पर्धा र क्षेत्रीय शक्तिहरूका बीचमा देखिएको तिक्तताका बीच नेपाल कतै भूराजनीतिक चंगुलमा पर्छ कि भन्ने आशंका व्याप्त थियो । प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको १८ महिनाका अवधिमा छिमेक...
बदलिँदो विश्व परिवेश र ग्लोबल साउथ
वर्तमान विश्व राजनीतिक परिवेशमा ग्लोबल साउथको बदलिँदो दृष्टिकोण पश्चिमविरुद्ध चिनियाँ वा रुसको षड्यन्त्र अवश्य होइन युरोपेली आयोगकी प्रमुख उर्सुला भोन डर लेयनको नेतृत्वमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीका लागि युरोपेली आयुक्तकी प्रमुख जुट्टा उर्पिलेनेनले गत साता युरोपेली संघ विश्वभर विशेषगरी वैश्विक दक्षिणी राष्ट्रहरू (ग्लोबल साउथ) मा चीनको बढ्दो प्रभाव रोक्न संघर्ष गरिरहेको बताएकी छिन् । गत वर्ष अफ्रिकाका...
भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्कर नेपाल आउँदा काठमाण्डूका अपेक्षा के?
पुसको तेस्रो साता हुने भनिएको नेपाल र भारतको संयुक्त आयोगको बैठकमा दुई पक्षीय सम्बन्धमा थाती रहेका विषय सम्बोधन गर्न तत्परता देखाउनुपर्ने परराष्ट्र मामिलाका विज्ञहरूले बताएका छन्। नेपालका परराष्ट्रमन्त्री र भारतका विदेशमन्त्री सम्मिलित उक्त संयन्त्रको अघिल्लो बैठक सन् २०२१ को ज्यानुअरीमा सम्पन्न भएको थियो। त्यसबेला गरिएका प्रतिबद्धता बमोजिम कतिपय परियोजनामा अझै प्रगति हुन बाँकी छ। विज्ञहरूले...
भारतका विदेशमन्त्री नेपाल आउँदा ऊर्जा व्यापार र अरू कुन विषयमा सम्झौता हुँदै छ
गत वर्ष प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले दिल्ली भ्रमण गर्दा ब्रिक्सका विदेशमन्त्रीहरूको सम्मेलनमा भाग लिन दक्षिण अफ्रिका गएका कारण नेपाली प्रधानमन्त्रीले भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्करसँग कुरा गर्न पाएका थिएनन्। उक्त भ्रमणको झन्डै आठ महिनापछि आफ्ना प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नेपाली प्रधानमन्त्री प्रचण्डसँग गरेका सहमतिको कार्यान्वयनको समीक्षासहितका विषयमा केन्द्रित रहेर जयशङ्करले बिहीवारदेखि काठमाण्डूको भ्रमण गर्न लागेका छन्। भारतीय विदेशमन्त्री...
एमाले माओवादी गठबन्धन बेइजिङतर्फ ढल्किएला वा दिल्लीका ‘संवेदनशीलता’प्रति चनाखो रहला?
नेपाली कांग्रेससँगको सहकार्य तोड्दै प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नेकपा एमालेसहितका दलसँग नयाँ सत्ता समीकरण गरेपछि नेपालका घटनाक्रमलाई दिल्ली र बेइजिङले नजिकबाट नियालिरहेको विज्ञहरूले जनाएका छन्। भारतका परराष्ट्र मामिलाका कतिपय जानकारहरूले नेपालले आफ्नो आर्थिक र सुरक्षा स्वार्थहरू दिल्लीसँग मिल्ने बुझ्दै गएको भए पनि पछिल्लो गठबन्धनलाई ध्यान दिँदै साउथ ब्लकले सुझबुझपूर्ण कूटनीति अँगाल्नुपर्ने जनाएका छन्। विगतमा प्रचण्ड...
चीनको माब्जा जाङ्बो परियोजनाले नेपालको कर्णालीनदीलाई कसरी असर गर्न सक्छ ?
काठमाडौं- तिब्बतको माब्जा जाङ्बो र नेपालमा कर्णाली नदी भनेर चिनिने नदीले लाखौं नेपालीको जीवनरेखा हो । तर नदीको माथिल्लो भागमा चीनको महत्वाकांक्षी बाँध परियोजनाका कारण करोडौं नेपालीको भविष्य जोखिममा परेको छ । भूउपग्रहबाट खिचिएको तस्बिरहरूले मे २०२१ बाट माब्जा जाङ्बोमा नेपालबाट मात्र १६ किलोमिटर उत्तरमा निर्माण गतिविधिहरू सुरू भएको देखाएको छ । बाँधबारे पूर्ण विवरणहरू...