सन् २०१० डिसेम्बरमा ट्युनिसियाबाट सल्केको युवा विद्रोहको आगो सन् २०१२ सम्म इजिप्ट, लिबिया, यमन, सिरिया र बहराइनसम्म फैलियो। वर्षाैंदेखिका तानाशाही, भ्रष्ट र निरंकुश सत्ता सोही विद्रोहका कारण एकपछि अर्काे गर्दै ढले। ट्युनिसियामा एक महिनासम्म चलेको विद्रोहले २३ वर्षे सत्ता ढाल्यो। राष्ट्रपति जिन अल अबिदिन बेन अली साउदी अरब भागे। इजिप्टमा ३० वर्ष शासन सत्ता चलाएका...
Category: Geopolitics Analysis NP
चुनाव, वैधता र भूराजनीतिक चपेटामा अन्तरिम सरकार
सामाजिक सञ्जाल–आधारित विद्यार्थी/युवा आन्दोलन (जेनजी आन्दोलन) को तीव्र उदयले राजनीतिक संकट उत्पन्न गर्यो । दर्जनौंको ज्यान र अरबौंको धनको नाशपछि प्रधानमन्त्रीको राजीनामा र संसद्को विघटन हुँदै सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकार गठन भयो । हालको अन्तरिम सरकारलाई नियुक्तिका बखत नै राष्ट्रपतिबाट फागुन २१ मा निर्वाचन गराउने जिम्मेवारी दिइएको छ । यति महत्वको जिम्मेवारी सहित गठन...
सरकारपिच्छे राजदूत फिर्ता : कूटनीतिक अस्थिरताको निरन्तरता
३ कात्तिक, काठमाडौं । चुनाव गर्नका लागि म्यान्डेट पाएर गठन भएको अन्तरिम सरकारकी प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले गत असोज २२ गते विदेशमा रहेका सबै नेपाली नियोगका राजदूतहरुलाई ब्रिफिङ गर्दै भनेकी थिइन्- नेपालको अवस्था अब सामान्य भइसक्यो भन्ने सन्देश प्रचार गर्नुहोस् । उनले नेपालमा आउने पर्यटकहरु घटेको उल्लेख गर्दै राजदूतहरुले त्यसबारे पनि पहल गर्दै पर्यटक भित्राउनका लागि...
कार्की सरकारले भारतसँग गर्न लागेको सन्धि के हो ? किन संवेदनशील छ ?
३१ असोज, काठमाडौं । अन्तरिम चुनावी सरकारले छिमेकी मुलुक भारतसँग पारस्परिक कानुनी सहायता सन्धिसम्बन्धी सम्झौता गर्न गृह मन्त्रालयलाई स्वीकृति दिएपछि यस विषयमा चासो र बहस भइरहेको छ । कतिपपयले चुनावी सरकारले दीर्घकालीन प्रकृतिका सम्झौता गर्न नमिल्ने तर्क गरेका छन् भने कतिपयले सम्झौताबाट सहकारी ठगी गरेर विदेशमा लुक्दै आएका जीबी राईलाई नेपाल ल्याएर कारबाही गर्ने बाटो...
चीन-नेपाल साझा भविष्य
थाइवान प्राचीनकालदेखि नै चीनको एक हिस्सा हो। यसको ऐतिहासिक सन्दर्भ स्पष्ट छ र कानुनी तथ्यहरू पनि प्रस्ट छन्। राष्ट्रपति सी चिनफिङले भनेका छन्– ‘मातृभूमि एकीकृत हुनैपर्छ र निश्चय नै एकीकृत हुनेछ। यो थाइवान जलडमरुका दुवै किनाराबिचको सम्बन्ध विकासको ऐतिहासिक निष्कर्ष हो र नयाँ युगमा चिनियाँ राष्ट्रको महान पुनर्जागरणको अनिवार्य आवश्यकता हो।’ उच्च दृष्टिकोण र दूरदर्शितासहितको...
शक्ति राष्ट्रको चासो, अबको हाम्रो बाटो
साना राष्ट्र–ठूला राष्ट्र : आजको विश्व राजनीति आफैंमा असन्तुलित र संकटग्रस्त छ । दोस्रो विश्वयुद्धपछि १९९० सम्म अमेरिकाको नेतृत्वमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई दिशानिर्देश गर्ने नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू र त्यसलाई चलायमान गराउने अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताहरू कायम गरिए । विश्व दुई वैचारिक ध्रुवमा बाँडियो तर यी दुई ध्रुवबीच संवाद र सहकार्यका आधार पनि निर्माण गर्ने प्रक्रिया कायम रह्यो । साना कमजोर देशहरूले...
दक्षिण एशियामा अमेरिकी प्रवेश
नेपालमा भदौ २३ को जेनजी विद्रोह र भोलिपल्ट २४ मा भएको आपराधिक घुसपैठले नेपालको सामर्थ्य माथि गरेको आक्रमण र परिणामस्वरुप निर्माण भएको अन्तरिम सरकारप्रतिको दृष्टिकोणमा भूराजनीतिक कोण बहसमा तानिएको छ । जेनजी विद्रोहमा संलग्न केही अजेनजी पात्रका पृष्ठभूमि, संविधान र व्यवस्था मान्दिन भन्ने केही पात्रको उक्साहट र तत्कालीन केपी ओली सरकारको विदेश सम्बन्धलाई आधार बनाएर...
कूटनीतिमा पनि कमजोर ओलीका कदम
चिकित्सकीय अभ्यासमा एउटा व्यङ्ग्यात्मक भनाइ छ- द अपरेसन वाज सक्सेसफुल, द पेसन्ट इज डेड । खासगरी आफ्नो प्राविधिक सफलतालाई हेर्ने तर बिरामीको जीवन नजोगिने अवस्थालाई यसले गज्जबले व्याख्या गर्छ । २०८१ असारदेखि २०८२ भदौसम्म तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको कुटनीतिक तानाबानाको लेखाजोखा गर्न योभन्दा ठ्याक्कै मेल खाले अरु भनाइ के होला र ! पोहोर असारमा...
देश बंगलादेश भयो, बंगलादेश नबनोस्
सम्भवतः विश्वकै इतिहासको सबैभन्दा छोटो अर्थात् करिब २४ घण्टामा सम्पन्न भएको जेन–जी विद्रोह सफल भई पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार बनेपछि गम्भीर राजनीतिक तरंग सिर्जना भएको छ । सन् २०२२ मा श्रीलंका र २०२४ मा बंगलादेशमा जस्तै सामाजिक सञ्जाल तथा डिजिटल प्लाटफर्मबाट प्रारम्भ गरिएको युवा–विद्यार्थीको विद्रोह सफल भएपछि नेपाल अहिले अन्तर्राष्ट्रिय चर्चा, चासो र चिन्ताको...
नयाँ सरकारका भू–राजनीतिक चुनौती
देश एक पटक फेरि नयाँ अध्यायमा प्रवेश गरेको छ । सडकबाट सत्ता फालिएको छ र बदलामा नयाँ स्थापना भएको छ । जतिसुकै शक्तिशाली किन नहोस्, हर कुनै नेतृत्व निर्विकल्प हुँदैन भन्ने कुरा फेरि एक पटक प्रमाणित भएको छ । एउटा पुस्ताको आवाज कुण्ठित हुँदा, मात्र केही घण्टाको अवधिमा त्यो कसरी भयानक विस्फोटमा परिणत हुने रहेछ भन्ने दुर्लभ दृष्टान्त...



