सन् १८१६ को मार्च ४ देखि कार्यान्वयन हुने गरी हस्ताक्षर गरिएको सुगौली सन्धिले इस्ट इन्डिया कम्पनी (पछि बेलायतशासित भारत)सँग नेपालको पूर्वी, पश्चिमी र दक्षिणी सीमालाई पहिलो पटक निश्चित गरेको थियो । सन्धिबारे तत्कालीन नेपाल दरबारको भावनालाई ध्यान दिँदै अंग्रेज सरकारले ११ डिसेम्बर १८१६ मा पूरक सन्धि गर्यो । सुगौली सन्धिको धारा ३ अनुसार गुमेको तराईको...
भारत र चीनले लिपुलेक नाकाबाट व्यापार पुन: सञ्चालन गर्न गरेको सहमतिप्रति सरकारले उच्च तहमा नै दुवै छिमेकीसँग प्रतिवाद गर्नुपर्ने धारणा चर्को रूपमा संसद्मा उठिरहँदा नेपाल मामिलाका एक चिनियाँ विज्ञले पछिल्लो समझदारीले यथास्थितिमा केही पनि परिवर्तन नगरेको बीबीसीलाई बताएका छन्। नेपालको संसद्मा भारत र चीनबीचको समझदारीलाई लिएर सरकारसँग सांसदहरूले जवाफ माग गरिरहँदा ती चिनियाँ विज्ञले कालापानी...
काठमाडौँ — चीनले नेपालसँगको ‘बाउन्ड्री प्रोटोकल’ (सीमा बडापत्र) विपरीत भारतसँग लिपुलेकबाट सीमापार व्यापारसम्बन्धी सहमति गरेको पाइएको छ । परराष्ट्रविद्हरूका अनुसार सन् १९८८ मा ‘बाउन्ड्री प्रोटोकल’ नवीकरण गर्दा नै चीनले लिपुलेक क्षेत्रलाई नेपाली भूभागका रूपमा स्वीकार गरेको थियो । उतिबेला लिपुलेकलाई लिपुधुराका रुपमा पनि चिनिन्थ्यो । तर नेपाललाई जानकारीसमेत नदिई चीन र भारतले लिपुलेकबाट व्यापार गर्ने...
भारत र चीनले नेपाललाई थाहै नदिई नेपाली भूभाग लिपुलेक नाकालाई आपसी व्यापारिक प्रयोजनका लागि खोल्ने पुन: सहमति गरेका छन् । यो सहमतिप्रति नेपालले असहमति जनाउँदै कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरासम्म नेपालको अभिन्न भूभाग रहेको बताएको छ । लिपुलेकबारे दुई छिमेकीबिच निरन्तर सहमति हुँदै आए पनि नेपाल भने विगत ७१ वर्षदेखि उपेक्षित रहँदै आएको छ । नेपालको सार्वभौमिक अधिकारमाथि प्रहार...
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विश्वका एक सय भन्दा बढी देशमाथि भन्सार दर (ट्यारिफ) बढाउने घोषणा गरेपछि विश्व बजार हल्लिएको छ। यसअघि अमेरिकाको व्यापारिक साझेदार रहेका राष्ट्रका राजधानीमा प्रदर्शन भएका छन् भने व्यापारसँग सम्बद्ध कानुन व्यवसायीहरू हतार हतार उपायको खोजीमा जुटेका छन्। ह्वाइट हाउसले यसलाई व्यापार घाटा घटाउने प्रयासका रूपमा चित्रण गरे पनि उपलब्ध तथ्यांकले फरक...
भारतीय अखबार ‘द हिन्दु’ मा २०२४ को डिसेम्बर २५ का दिन सुधिन्द्र कुलकर्नीको ‘भारत चीन (सम्बन्ध) पुनः थालनीको लागि आवश्यक छ -फराकिलो र नयाँ चिन्तन’ शीर्षकको लेख प्रकाशित थियो। सन् २०२० को जुनमा भारत र चीनका सीमा सुरक्षा बलबिच गलवान उपत्यकामा भएको दोहोरो भिडन्तपछि बन्द भएको दुई देशबीचको औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध अझै नियमित नभएको अवस्थामा...
छिमेकी पहिलो’ भन्ने भारत नीति र त्यसमा नेपालको महत्त्व झन् बढ्दै गएको बताउँदै विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले भर्खरै काठमाडौंको भ्रमण सम्पन्न गरे। उनी स्वदेश फर्केको भोलिपल्टै भारत–चीनले नेपाली भूमि लिपुलेकनाका हुँदै व्यापार पुनः सुरु गर्ने घोषणा गरे। के यो नेपाललाई जिस्क्याउने प्रयास हो? के नेपाल सरकारलाई यो थाहा थियो? थाहा थियो भने मिश्रीको भ्रमणका क्रममा...
सन् १८१६ मार्च ३ मा भारतमा उपनिवेशीय शासन चलाइरहेका बेलायतीहरूसँग नेपालको थुप्रै भूभाग गुमाई भएको सुगौली सन्धिमा नेपालको भारतसँगको पश्चिम सीमा काली नदी उल्लेख भएको र यो नदीको उद्गम स्थल लिम्पियाधुराको सिरान भएकाले यो नदी पूर्वको लिपुलेक, कालापानी, लिम्पियाधुरा, गुन्जिनाभी, कुटीलगायत भूभाग नेपालका थिए।त्यो सन्धिदेखि सन्१९६१ सम्म यो भूभाग नेपालकै स्वामित्वमा थियो। तैपनि भारत कहिले...
नेपालको सार्वभौमिकताको बेवास्ता गर्दै दुई छिमेकी मुलुक भारत र चीनले नेपाली भूमि लिपुलेक हुँदै व्यापार सम्झौता गरेर हाम्रो मन दुखाएका छन्। हाल भारतले अतिक्रमण गरेको नेपाली भूमि हुँदै व्यापार गर्न दुई ठुला मुलुक तयार हुनु आफैंमा नेपालप्रति गरिएको बेवास्ता हो। अमेरिकाले भारतबिरुद्ध लगाएको ५० प्रतिशत आयात करपछि भारत र चीन नजिकिएका छन्। पछिल्ला दिनमा यी...
महोत्तरी — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दुई छिमेकी चीन र भारतसँगको सम्बन्ध सुदृढ भएको बताएका छन् । ‘हाम्रा छिमेकीहरुसँग बढो राम्रो सम्बन्ध बनाउँदै छौं,’ उनले भने, ‘छिमेकी देशहरुले हामीलाई सहयोग गरिरहेको छ । चीन भ्रमणमा जाँदै छु । चीनबाट आएर भारत भ्रमणमा जानुछ । एक महिनाभित्रै चीन र भारत जाँदै छु । सबैतिर सम्बन्ध राम्रो...